Koniec sierpnia, początek września to odpowiedni czas na przypomnienie sobie o czarnym bzie. Roślina jest naturalnym lekarstwem w przeziębieniach i osłabieniach. Przetwory z kwiatów czy owoców czarnego bzu wzmacniają nasz organizm i oczyszczają z niezdrowych substancji.

Czarny bez (łac. Sambucus nigra) jest krzewem osiągającym nawet 10 metrów wysokości. Roślina kwitnie białymi małymi kwiatkami, zebranymi w wielkie baldachy, które osiągają 10-20 cm długości. Owoce czarnego bzu są małe (osiągają 6-8 mm), mięsiste i błyszczące. Roślina jest zaliczana do grupy gatunków synantropijnych (rośliny towarzyszącej człowiekowi), dlatego znalezienie czarnego bzu nie stanowi problemu.

Co zawiera w sobie czarny bez?

Kwiaty czarnego bzu (które nie mają przyjemnego zapachu), są źródłem olejków eterycznych, flawonoidów, kwasów fenolowych i organicznych, garbników, soli mineralnych i triterpenów.
Wspomniane substancje działają napotnie przez co są nieocenione w walce z gorączką. Picie wywaru z kwiatów działa moczopędnie, uszczelnia ścianki naczyń włosowatych i wpływa na poprawę ich elastyczności. Doskonale się nadaję do robienia okładów oczu (przy zapaleniu spojówek) i płukania zainfekowanego gardła.

 

Owoce czarnego bzu posiadają jeszcze więcej substancji, a co za tym idzie właściwości leczniczych niż kwiaty. Są źródłem cennych: glikozydów, pektyn, garbników, kwasów owocowych, witamin (C i A) i soli mineralnych (Ca, K, Na, Al i Fe).
Posiadają te same właściwości co kwiaty czarnego bzu, a dodatkowo mają działanie oczyszczające i przeciwbólowe. Sprawdzają się w oczyszczaniu krwi, usuwają szkodliwe produkty przemiany materii i toksyny, mają działanie przeciwbólowe. Pomagają w zatruciach, niestrawnościach, zaparciach i w owrzodzeniach żołądka. Zawarte antocyjany wyłapują wolne rodniki, co zapewnia ochronę naszym komórkom i ich dłuższe życie.

Kiedy powinniśmy gromadzić czarny bez?

Kwiaty powinniśmy zbierać, kiedy będą dostatecznie rozwinięte ale nie przekwitnięte (maj/czerwiec). Do tego celu najlepiej użyć nożyc i ścinać całe baldachimy, które powinny być suszone w zacienionym i przewiewnym stanowisku (nie można suszyć kwiatów na słońcu – stracą swoje właściwości i zżółkną).
Owoce czarnego bzu można zacząć zbierać już pod koniec wakacji i kontynuować we wrześniu. Postępujemy dokładnie tak samo jak w przypadku kwiatów, należy ścinać całe grona i suszyć w odpowiednich warunkach.

Co można zrobić z czarnego bzu?

Owoce doskonale nadają się do zrobienia powideł i soków na zimę. Sok doskonale nadaje się do rozgrzewającej herbaty. Takie zapasy pozwolą na wzmacnianie organizmu przez całą zimę. Można też wysuszyć i stosować nie przetworzone owoce czarnego bzu. Należy jednak pamiętać, że czarny bez swoją łacińską nazwę wziął od trującej substancji – sambunigryna. Jest to nic innego jak tzw. kwas pruski, który jest toksyczny w DUŻYCH dawkach. Żeby bezpiecznie spożywać czarny bez, należny go minimalnie przetworzyć, czyli wysuszyć.

Inni czytali też:

Buraczki ćwikłowe – przepis na zdrowie

Czarnuszka siewna, czarny kmin, nigella

Kiszone pomidory – przepis